نوشته : دكتر تنهایی

آغاز فیزیك با تقارن و تبدیلات گالیله (نسبیت نیوتنی ) بود تا آنكه تئوری نسبیت خاص برای

نخستین بار در سال 1905 توسط اینشتین ارائه شد . اگرچه در ابتدا به نظر می رسید این

تئوری مغایر با اصول  بدیهی و جا افتاده فیزیك است ولی پیشرفت های چشمگیر و تأییدات

مكرر كه در نتیجه آزمایشات گوناگون بدست آمد ،  پذیرش این نظریه را از جانب  تمامی

دانشمندان و محققین فیزیك تجربی و كاربردی به دنبال آورد و اكنون به جرأت می توان گفت

نسبیت خاص ؛ تنها نظریه ای است كه توانسته توضیح درستی درباره پدیده های فیزیك اتمی

، هسته ای و انرژی های بالا ارائه دهد .

این تئوری همچنین فهم اسپین و لایه های اوربیتالی را كه اساس شیمی و علم مواد است

برای ما میسر می سازد .

از طرفی تركیب نسبیت خاص با تئوری كوانتومی به مفهوم كاملی از فیزیك اتمی ،

الكترومغناطیس و فیزیك هسته ای منجر می شود . به عنوان مثال در الكترومغناطیس به یك

باره با فوتون سرو كار داریم و چنانچه با این  تئوری آشنایی نداشته باشیم ؛ ظاهر شدن

كمیت های جدید همچون بردار پتانسیل و غیره  بدون دلیل خواهند ماند .

با كمك گرفتن از نظریه نسبیت خاص و عام تكنولوژی های جدیدی پا به عرصه نهادند كه در

نوع خود بی نظیر بودند . تكنولوژی GPS نمونه بارز این گونه دستاوردها می باشد .

موضوعاتی چون پیوند فضا - زمان و هم ارزی جرم - انرژی حتی اگر فقط به نامشان بسنده

كنیم ، باید  برای جذب دانشجویان فیزیك كافی باشد ، هرچند ارزش نسبیت خاص و عام

اینگونه سنجیده نمی شود .

مهمترین حسن این درس ، بوجود آمدن نوعی انسجام در آموخته های فیزیكی دانشجویان

خواهد بود و هدف از ارائه این درس ، پاسخ دادن به سوالات متعدد درباره نسبیت ( چه

نیوتنی و چه لورنتسی ) وقدرت اظهار نظر توسط دانشجوست ، چیزی كه متأسفانه كمتر دیده

می شود ! چرا كه به قول اینشتین " عقل سلیم عبارت از آن پیش داوری هایی است كه تا

سن 18 سالگی در مغز آدمی جا می گیرند و نتیجه مشاهده های خام و معمولی می باشند ."

متأسفانه اهمیت  درس نسبیت چندان بین دانشجویان شناخته شده نیست و حتی با وجود

اختیاری بودن آن بسیار پیش می آید كه این درس را بدون علاقه و شناخت درست ( می توان

نسبیت را همچون داستان های علمی – تخیلی و بدون وارد شدن در محاسبات مربوطه هم

خواند و لذت برد !! ) برمی گزینند ، درصورتی  كه جذابیت های نسبیت ، دانشجو را تحت

تأثیر قرار داده ، او را به هیجان می آورد و بین درس های یكنواخت و شاید كسل كننده

فیزیك كلاسیك ، تلنگری شیرین برای اندیشه محسوب می شود .